30.07 Klawesyn i Pianoforte: wieczór drugi. Cappella Angelica 2016

Konfrontacja fortepianu z klawesynem.

Termin: 30.07.2016, godz. 20.30
Miejsce: Bazylika Mariacka
Bilety: 10-20 zł

FB

Katarzyna Drogosz, fortepian historyczny
Małgorzata Skotnicka, klawesyn
Maja Miro-Wiśniewska, flet wczesnoklasyczny
Danuta Zawada, altówka historyczna

„Fortepian, od swoich narodzin w warsztacie Bartolomeo Cristoforiego w 1700 roku we Florencji, aż do swej współczesnej wersji przeszedł długą i wielobarwną drogę. Stopniowo rozrastał się, mężniał, ale też i tracił przy tym na delikatności. Zaglądając na kolejne karty tej historii, czyli grając i słuchając poszczególnych modeli fortepianów z różnych epok i różnych miejsc, doświadczamy tej zmienności, wielobarwności, jesteśmy świadkami bujnej inwencji, odwagi i kunsztu ich budowniczych.
Wcielenie fortepianu, które zabrzmi na koncercie festiwalowym pochodzi z około 1780 roku, z warsztatu wybitnego budowniczego, Johanna Andreasa Steina z Augsburga. Dokładniej ujmując, jest kopią historycznego oryginału.

Jakie elementy składają się na charakterystyczne brzmienie i możliwości tego instrumentu? Z pewnością drewniana w całości konstrukcja korpusu oraz cienka, lecz wieloma żebrami stabilizowana płyta rezonansowa, a nad nią miękkie żelazne i mosiężne struny ułożone równolegle do siebie, w jednej linii. Ponadto mechanika – zwana najczęściej wiedeńską, bo nieco młodsi od Steina budowniczowie ze stolicy Austrii pełnymi garściami korzystali z jego pomysłów. Małe drewniane główki młotków, zwróconych w kierunku klawiatury, pokryte są specjalnie garbowaną skórą – to decyduje o dźwięku szlachetnym, lecz o wyraźnej definicji, nieco brzęczącym i klarownie artykułowanym. Sprytnie skonstruowany wymyk – pomysł J. A. Steina – pozwala na precyzję uderzenia młoteczka w strunę oraz plastyczne kształtowanie dynamiki dźwięku. Podnośnik tłumików, czyli to, co we współczesnym fortepianie obsługuje prawy pedał, ukryty jest pod linią klawiatury, uruchamiany prawym kolanem grającego.

Program najbliższego festiwalowego koncertu ukształtowany jest tak, by skonfrontować taki fortepian z klawesynem – pokazać różnice w brzmieniu, ale także ich pokrewieństwo, niezwykłą „kompatybilność”. Różnice barwy i artykulacji sprzyjają dialogowaniu. Wykorzystamy to w utworach opisywanych przez kompozytorów połowy XVIII wieku jako przeznaczonych na dwa (dowolne) instrumenty klawiszowe. Wymienność tych dwóch typów Klavier wypróbowywać będziemy także w Kwartetach C.P.E. Bacha.”

Katarzyna Drogosz