Stanisława Przybyszewska bohaterką spacerów herstorycznych i debaty

W 2015 roku przypada 80. rocznica śmierci Stanisławy Przybyszewskiej – dramatopisarki, autorki m.in. „Sprawy Dantona”.

Terminy:

8,15.11.2015, godz. 12.00 – spacery

16.11.2015, godz. 18.00 – debata

Miejsce: Instytut Kultury Miejskiej

Historię życia i twórczość Przybyszewskiej podczas dwóch spacerów – 8 i 15 listopada, przybliży nam Anna Sadowska z grupy społecznej Metropolitanka. Uczestniczki i uczestnicy przejdą specjalną trasę miejsc związanych z pisarką. Spacery rozpoczynają się o godz. 12.00 przy ul. Augustyńskiego 1, gdzie znajduje się pamiątkowa tablica poświęcona Stanisławie Przybyszewskiej.

„Zastrzegam sobie wyłączne posiadanie swojego życia” – autorka tych słów przeżyła jedynie 34 lata, z których 12 spędziła w grodzie nad Motławą. Jak czuła się w tym mieście pozbawionym „woni kultury jakiejkolwiek”? Jakie materialne ślady po niej pozostały? Kto dziś o niej pamięta? Na te i inne pytania postaramy się wspólnie odpowiedzieć podczas spaceru poświęconego Stanisławie Przybyszewskiej, dramatopisarce, autorce m. in. „Sprawy Dantona”. Będzie o tajemniczym lekarzu z ulicy Rogaczewskiego, o sprawie Gorgonowej, o kinie i o brylancie podziwianym na jednej z jubilerskich wystaw – mówi Anna Sadowska, przewodniczka i panelistka debaty.

Debata na temat Stanisławy Przybyszewskiej odbędzie się 16 listopada o godz. 18.00 w sieni Instytutu Kultury Miejskiej w Gdańsku. W rozmowie udział wezmą: prof. Ewa Graczyk – autorka książki „Ćma. O Stanisławie Przybyszewskiej”, Anna Sadowska – licencjonowana przewodniczka miejska po Gdańsku, Gdyni i Sopocie, specjalizująca się szczególnie w spacerach herstorycznych, dr Dagmara Binkowska – pomysłodawczyni wydania drukiem niepublikowanych utworów prozatorskich Stanisławy Przybyszewskiej, Radosław Paczocha – dramatopisarz, scenarzysta i dramaturg, który właśnie ukończył sztukę poświęconą Stanisławie Przybyszewskiej pod roboczym tytułem „Ćma” oraz dr Anna Marchewka – literaturoznawczyni i krytyczka literacka. Podczas spotkania będzie można nabyć książkę Stanisławy Przybyszewskiej „Cyrograf na własnej skórze i inne opowiadania”.

Stanisława Przybyszewska związana jest z Gdańskiem, gdzie mieszkała od 1923 roku. Zajmowała się głównie twórczością literacką oraz dawała lekcje języków obcych. Najsłynniejszym jej dziełem jest „Sprawa Dantona” – pięcioaktowy dramat z 1929 roku rozgrywający się w czasach Rewolucji Francuskiej. Treścią dzieła Przybyszewskiej są wydarzenia przełomu marca i kwietnia 1794, kiedy Komitet Ocalenia Publicznego rozprawił się najpierw z hebertystami, a następnie z dantonistami, likwidując większość jawnej opozycji. Sztuka wystawiana była m.in. w Teatrze Wielkim we Lwowie (1931) – reż. Edmund Wierciński, w Teatrze Powszechnym w Warszawie (1975) – reż. Andrzej Wajda, w Teatrze Polskim we Wrocławiu (2008) – reż. Jan Klata.

Olimpia z Gdańska, Zygmunt Krauze
Premiera opery: 20 listopada, godz. 20.00, Opera Bałtycka
Organizator: Opera Bałtycka w Gdańsku
Partnerzy: Instytut Kultury Miejskiej, grupa społeczna Metropolitanka, Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku.

Wydarzenia Instytutu Kultury Miejskiej i grupy społecznej Metropolitanka towarzyszące premierze
8.11, godz. 12.00 – Spacer poświęcony Stanisławie Przybyszewskiej w ramach projektu Metropolitanka, z okazji premiery opery „Olimpia z Gdańska”. Oprowadza: Anna Sadowska, miejsce zbiórki: Gdańsk, ul. Augustyńskiego 1. Informacje: sien@ikm.gda.pl.

15.11, godz. 12.00 – Spacer poświęcony Stanisławie Przybyszewskiej w ramach projektu Metropolitanka, z okazji premiery opery „Olimpia z Gdańska”. Oprowadza: Anna Sadowska, miejsce zbiórki: Gdańsk, ul. Augustyńskiego 1. Informacje: sien@ikm.gda.pl.

16.11, godz. 18.00 – Debata na temat Stanisławy Przybyszewskiej z okazji premiery opery „Olimpia z Gdańska”. Goście, gościnie: prof. Ewa Graczyk, dr Dagmara Binkowska, Anna Sadowska, Radosław Paczocha, prowadzenie: dr Anna Marchewka. Sień Instytutu Kultury Miejskiej, ul. Długi Targ 39/40.

Biogramy gości debaty:

prof. Ewa Graczyk – prof. dr hab. w Instytucie Filologii Polskiej UG. Pracę magisterską pisała pod kierunkiem prof. Marii Janion. Literaturoznawczyni, pomorska działaczka społeczna. Autorka książek: „Ćma. O Stanisławie Przybyszewskiej” (1994); „O Gombrowiczu, Kunderze, Grassie i innych ważnych sprawach. Eseje” (1994) oraz „Przed wybuchem wstrząsnąć. O twórczości Witolda Gombrowicza w okresie międzywojennym” (2004), „Od Żmichowskiej do Masłowskiej. O pisarstwie w nadwiślańskim kraju” (2013) . Współorganizatorka wraz z M. Pomirską konferencji o Kopciuszku na Uniwersytecie Gdańskim (2000) oraz współredaktorka wraz z dr Graban-Pomirską tomu pokonferencyjnego zatytułowanego „Siostry i ich kopciuszek”. Jako feministkę Ewę Graczyk zajmują, zarówno prywatnie jak i zawodowo, wątki społeczne, w szerokim sensie polityczne, z nieustającą fascynacją wszelkiego rodzaju opowieściami – literackimi, filmowymi, plastycznymi i innymi.

Anna Sadowska – licencjonowana przewodniczka miejska po Gdańsku, Gdyni i Sopocie, specjalizująca się szczególnie w spacerach herstorycznych. Oprowadza po autorskich trasach śladami kobiet z Gdańska i Pomorza, jak również po herstorycznych, firmowanych przez Grupę Społeczną Metropolitanka. Stanisławie Przybyszewskiej, najwybitniejszej jej zdaniem mieszkance tysiącletniego Gdańska poświęciła obszerny artykuł na prowadzonym przez siebie blogu www.jejhistorie.wordpress.com, chętnie i z przekonaniem promuje jej postać w mediach (Gazeta Wyborcza Trójmiasto, audycja „Strefa Słowa” w radiowej Dwójce). Zamierza doprowadzić do nadania jej imienia kolejnemu z gdańskich tramwajów.

dr Dagmara Binkowska – doktor nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa. Pracownik Polskiej Akademii Nauk Biblioteki Gdańskiej, kustosz w Dziale Druków XIX i I poł. XX w. Pomysłodawczyni wydania drukiem niepublikowanych utworów prozatorskich Stanisławy Przybyszewskiej, propagatorka idei przywrócenia twórczości pisarki Gdańskowi. Redaktor przygotowywanej do druku nakładem wydawnictwa słowo/obraz terytoria książki „Cyrograf na własnej skórze i inne opowiadania”, zawierającej siedem niepublikowanych dotąd opowiadań Przybyszewskiej.

Radosław Paczocha – (ur. 1977 r.), dramatopisarz, scenarzysta i dramaturg. Jest absolwentem polonistyki na Uniwersytecie Warszawskim oraz Wiedzy o Teatrze w Akademii Teatralnej w Warszawie. Przez sześć lat związany z Teatrem Powszechnym w Warszawie (2004-2010). Wcześniej pracował jako recenzent. Jest autorem sztuk: „Zapach czekolady”, „Przyjaciel”, „Bar Babylon”, „Beniamin”, „Każdemu Everest”, „Uwodziciel”, „Wizyta”, „Faza delta”, „Broniewski”, „Być jak Kazimierz Deyna” (trzy ostatnie sztuki miały swoje prapremiery w gdańskim Teatrze Wybrzeże). Ukończył również dramat poświęcony Stanisławie Przybyszewskiej pod roboczym tytułem „Ćma”. Jego sztuki tłumaczone były na język angielski, niemiecki, czeski, gruziński oraz rosyjski.

dr Anna Marchewka – literaturoznawczyni, krytyczka literacka. Publikowała m.in. w „Lampie”, „Zadrze”, „Tygodniku Powszechnym”, „Chimerze”. Współprowadziła programy literackie w TVP Kultura i Radiu Kraków. Współpracuje z Katedrą Krytyki Współczesnej UJ i Centrum Studiów Humanistycznych UJ. Autorka książki “Ślady nieobecności. Poszukiwanie Ireny Szelburg” (2014). W miesięczniku “Znak” zajmuje się rubryką Stacja: literatura.