5.03 Start cyklu filmowego „Adaptacje-interpretacje-szaleństwo”

Gdańskie Spotkania Tłumaczy Literatury „Odnalezione w tłumaczeniu” zapraszają na cykl filmowy poświęcony filmowym adaptacjom dzieł Williama Szekspira „Adaptacje – interpretacje – szaleństwo”.

Termin: 5.03.2015, godz. 18.00

Miejsce: Instytut Kultury Miejskiej

Bilety: wstęp wolny

Spotkania filmowe odbywać się będą co czwartek, każde poprzedzi wprowadzenie, a po filmie zapraszamy do dyskusji. Autorką programu cyklu jest dr hab. Olga Katafiasz – teatrolog i filmoznawca, wykładowczyni Uniwersytetu Jagiellońskiego. Na wszystkie spotkania wstęp wolny.

Cykl filmowy „Adaptacje – interpretacje – szaleństwo”, towarzyszący tegorocznej edycji Gdańskich Spotkań Tłumaczy Literatury „Odnalezione w tłumaczeniu”, prezentuje sześć adaptacji dzieł Williama Szekspira: „Hamleta”, „Burzę” (z roku 1979 oraz 2010), „Moje własne Idaho” (film inspirowany „Henrykiem IV”), „Ofelię” (film inspirowany „Hamletem”), „Anielskie rozmowy” (adaptacja „Sonetów”).

– Nie są one ekranizacjami, które podążałyby za dramatem, przedstawiając kolejno postaci, konflikty, wątki. Łączy je odwaga, z jaką reżyserzy podejmują zmaganie z Szekspirowską materią. Zmieniając płeć bohaterów (co w przypadku Hamleta czy Prospera wydaje się szczególnie istotne), każą zastanowić się nie tylko nad ich płcią kulturową, ale też nad uniwersalnością ludzkiego doświadczenia. Wybierając nieoczekiwane czas i miejsce zdarzeń, narzucają nową perspektywę odbiorczą. Eksponując to, co dotąd było interpretacyjną wariacją, każą ponownie pochylić się nad dziełem. Czyniąc z postaci drugoplanowych głównych bohaterów, nie tylko dekonstruują oryginał, ale też nasze myślenie o nim – mówi Olga Katafiasz, kuratorka cyklu.

Filmy, które zostały wybrane powstawały w ciągu niemal stu lat – od 1921 roku do 2010. To znamienne: od czasów Szekspira nasze pytania i wątpliwości pozostają takie same, i nie zmienił ich nawet burzliwy XX wiek. Przyglądając się bohaterkom „Hamleta” czy „Burzy” Julie Taymor, dostrzec możemy, jak wiele je łączy, mimo upływu dekad. Niezmienny pozostaje zachwyt – nad urodą słowa i kadru.

 

Program cyklu „Adaptacje – interpretacje – szaleństwo”, 5.03 – 2.04.2015r, 

5.03, godz. 18.00 – Hamlet, 1921, reż. Svend Gade, Heinz Schall | prowadzenie: dr hab. Olga Katafiasz.

12.03, godz. 18.00 – Burza (The Tempest), 2010, reż. Julie Taymor | prowadzenie: dr Sylwia Kołos.

19.03, godz. 18.00 – Burza (The Tempest), 1979; Anielskie rozmowy (The Angelic Conversation; adaptacja Sonetów), 1987, reż. Derek Jarman | prowadzenie: dr hab. Olga Katafiasz.

26.03, godz. 18.00 – Moje własne Idaho (My Own Private Idaho; film inspirowany Henrykiem IV), 1991, reż. Gus Van Sant | prowadzenie: Bartosz Żurawiecki.

2.04, godz. 18.00 – Ofelia (Ophélia; film inspirowany Hamletem), 1963, reż. Claude Chabrol | prowadzenie: prof. dr hab. Mirosław Przylipiak.

 

Hamlet, 1921, reż. Svend Gade, Heinz Schall

Hamleta grywały kobiety; pierwszą z nich była Sarah Bernhardt w filmie Clémenta Maurice’a „Pojedynek Hamleta” z 1900 roku. W dziele Svenda Gade’a i Heinza Schalla Hamlet jest kobietą – w tytułowej roli wystąpiła gwiazda duńskiego kina Asta Nielsen.

Hamlet to w równym stopniu adaptacja dramatu Szekspira, co starych legend – z inspiracji nimi powstała opublikowana w 1881 roku książka Edwarda P. Vininga The „Mistery of Hamlet. An Attempt to Solve an Old Problem”. Wedle teorii Vininga, duński książę jest kobietą, a o przyjęciu męskiej roli, którą gra przez całe życie, zadecydował splot przypadku i konieczności. Powite przez królową Gertrudę dziecko musi stać się mężczyzną, by uratować dynastię i zapewnić bezpieczeństwo poddanym.

Hamlet z 1921 roku, jedna z nielicznych zasługujących na uwagę niemych adaptacji szekspirowskich, to film fascynujący. Okazuje się nie tylko znakomitym przykładem dla badaczy zagadnienia płci kulturowej. Wybitna kreacja Asty Nielsen porusza widza po niemal stu latach – jej bohaterka, uwikłana w gry z otoczeniem, wydaje się zadziwiająco współczesna.

Asta_Nielsen_1917