17.03 Bitwa o Deltę Wisły, czyli Wincenty Pol vs. Ludwig Passarge – promocja książki i wystawa w Gdańsku

Gdański Archipelag Kultury „Wyspa Skarbów”, Izba Pamięci Wincentego Pola, Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku, Wydawnictwo „Oskar” zapraszają na pojedynek literacki, promocję książki oraz otwarcie wystawy czasowej.

Termin: 17.03.2016 r., godz. 18.00, wystawa: 18.03-31.05.2016 r.
Miejsce: Wyspa Skarbów GAK
Bilety: wstęp wolny

FB

Okazją do Wielkiego Starcia staną się dwie literackie podróże „Z Wiślanej Delty, Tczew, Gdańsk, Żuławy, Malbork, szkice z podróży 1856”, Ludwiga Passarge’a, pierwsze polskie tłumaczenie w 160. rocznicę wyprawy, oraz „Na Groblach” Wincentego Pola.

Podróż Ludwika Passarge’a przenosi czytelnika do połowy XIX wieku. To świat, w którym widzimy ówczesne gdańskie kamienice, podziwiamy nową przeprawę wiślaną w Tczewie, a w tle bogactwo regionalne Żuław.|

Relacja podróży Ludwiga Passarge’a po Delcie Wisły stanie się doskonałą okazją do konfrontacji z opisem Żuław Wiślanych innego podróżnika, wybitnego pisarza, geografa i krajoznawcy – Wincentego Pola. Odwiedził on ten region… 14 lat wcześniej, w 1842 r.

Który z nich najlepiej oddał piękno Żuław?
Kto najciekawiej opisał Deltę Wisły?
Kto był baczniejszym obserwatorem podczas podróży po tej „małej ojczyźnie”?

Jedyny w swoim rodzaju i niepowtarzalny pojedynek popularno-naukowy wzbogacony narracją historyczną i literacką, poświęcony Żuławom Wiślanym. To właśnie one stały się bohaterem dwóch podróży, które dzieli blisko 14 lat…
Jako Wincenty Pol – Paweł Jarczewski (Kustosz Izby Pamięci Wincentego Pola, „Wyspa Skarbów” GAK). Jako Ludwig Passarge – Przemysław Czaja (Kierownik Działu Promocji Literatury, Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku).

ww

Promocja książki „Z Wiślanej Delty, Tczew, Gdańsk, Żuławy, Malbork, szkice z podróży 1856” Ludwiga Passarge’a

Spotkanie stanie się okazją by przybliżyć niezwykłą podróż jaką odbył w 1856 r. po Delcie Wisły Ludwig Passarge. Przywołamy opisy krajobrazu, mieszkańców, architektury. Jednocześnie skonfrontujemy jego wędrówkę z relacją Wincentego Pola, który przebywał na Żuławach w 1842 r.

 „W ciągu niewielu lat osiadający tu tłumnie koloniści stworzyli tu (…) kulturę rolną, która spowodowała, że tej okolicy całkiem słusznie nadano nazwę – Ogrodu Prus…” – Ludwig Passarge

„…Jeżeli Wenecja jest miastem na wodzie – to można by tu o Żuławach powiedzieć: że Żuławy są krajem na wodzie…” – Wincenty Pol

Wystawa czasowa „Z Delty Wisły to ekspozycja poświęcona niezwykłej krainie – Żuławom Wiślanym. Przyczynkiem do jej powstania stała się książka Ludwiga Passarge’a „Z wiślanej delty…” oraz literacka miniatura „Na Groblach” Wincentego Pola, ukazujące piękno Delty Wisły. Na wystawie znajdziemy:

– opisy Delty Wisły obu XIX – w. autorów
– żuławskie eksponaty
– fotografie pochodzące z kolekcji Izby Pamięci Wincentego Pola

Opisy krajobrazu, architektury, mieszkańców Żuław, jak i codziennego życia tuż obok groźnej rzeki, skłoniły nas do zaprezentowania tego niezwykłego skrawka lądu. To wędrówka do czasów minionych, które pozostały na wyblakłej fotografii, we wspomnieniach, zachowanej dokumentacji.

Byli wybitnymi osobowościami swoich czasów. Nigdy się nie poznali, ale posiadali wspólną pasję… Kochali podróżować… Efektem ich zamiłowania stał się bogaty opis krainy wydartej wodzie – Żuław Wiślanych. O kim mowa?

Wincenty Pol – ur. 1807 r. w Lublinie, wybitny polski poeta, geograf, krajoznawca. Twórca katedry geografii na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz nazwy „Śmiała Wisła”, nowego przełomu Wisły do morza utworzonego w 1840 r.  Swoje wrażenia, jakie wywarły na nim Żuławy, opisał w krótkim szkicu literackim pt. „Na Groblach”.

Ludwig Passarge – urodzony w 1825 r. w Wolittnick (Prusy Wschodnie).  Obok pracy zawodowej, swoje życie poświęcił pasji podróżowania po całej Europie. Ich relacje zamieszczał w licznych artykułach i książkach. Jedną z nich, jest właśnie wydane, pierwsze polskie tłumaczenie „Z Wiślanej Delty, Tczew, Gdańsk, Żuławy, Malbork, szkice z podróży 1856”, gdzie opisał nie tylko piękno wymienionych miast ale przedstawił swoje wrażenia z wędrówki po Żuławach Wiślanych.

Prawie półtora wieku temu, 1856 Ludwig Passarge odbył podróż po Delcie Wisły. Odwiedził m.in.: Gdańsk, Tczew, Malbork. Czy publikując swoje wrażenia z wędrówki, myślał że był pierwszy…? Nic bardziej mylnego! 14 lat wcześniej, w 1842 r. Żuławy Wiślane odwiedził inny sławny podróżnik, Wincenty Pol. Jego spostrzeżenia z wyprawy po tym terenie zawarte w szkicu literackim „Na Groblach” stały się pierwszym, tak dokładnym opisem tego miejsca.

Z wiślanej delty. Tczew, Gdańsk, Żuławy, Malbork. Szkice z podróży 1856” to książka, która przenosi nas do II połowy XIX wieku. Barwna i niezwykła podróż autora po „małej ojczyźnie”. Obok Gdańska, Tczewa czy Malborka, Passarge wiele uwagi poświęca Żuławom Wiślanym. Miejsca niezwykłego, którego piękno i unikalność pozostała na fotografii i we wspomnieniach. Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa „Oskar”.

Lektura tej książki jest jak przyjemny spacer z mądrym przewodnikiem, odsłaniającym naszym oczom pełnię piękna naszych stron

– Andrzej Januszajtis